امام محمد باقر

امام محمد باقر : زندگینامه، ویژگیها، آغاز امامت، دلایل امامت و فرزندان حضرت امام باقر علیه السلام

امام محمد باقر

امام محمد باقر

ویژگیهاى زندگى امام باقر (ع )

امام محمّد باقر (علیه السلام ) در بین برادرانش ، خلیفه و جانشین پدرش امام سجّاد (علیه السـلام ) بـود و بـعـد از او بـه مـقـام امـامـت رسـیـد. امـام بـاقـر (عـلیـه السـلام ) در فـضـایـل انـسـانـى و عـلم و پـارسایى ، بر همه برادرانش برترى داشت و نامش در میان شـیعه و سنّى ، از همه آنان بلندتر بود و در مقامهاى معنوى از همه بزرگتر و ارجمندتر بود.
در مـیـان فـرزنـدان امـام حسن و امام حسین (علیهماالسلام ) از هیچ کس  مانند امام باقر (علیه السلام ) علم دین ، آثار، روایات ، علوم قرآن و انواع فنون و آداب ، آشکار نشد.
باقى ماندگان از اصحاب رسول خدا (صلّى اللّه علیه و آله و سلّم ) و بزرگان تابعین و رؤ سـاى فـقـهـا و دانـشـمـنـدان مـسـلمـیـن ، ارکـان دیـن و احـکـام اسـلام را از آن حـضـرت نقل کرده اند و او در فضل و دانش ، نشانه عظیم علما و دانشمندان بود به طورى که در این راستا، ضرب المثل همه شده بود، نویسندگان و شاعران در وصف او، نثرها نوشته اند و شعرها سروده اند.

((قرظى )) (یکى از شاعران ) مى گوید:
یا باقِرَ الْعِلْمِ لاَِهْلِ التُّقى
وَخَیْرُ مَنْ لَبّى عَلَى الاَْجْبُلِ
((اى شکافنده و آشکار کننده علم براى پرهیزکاران ! و اى برترین انسانى که برفراز کوهها(ى حجاز) لَبّیک گفتى !)).

و مالک بن اعین جهنى (شاعر دیگر) در تمجید آن حضرت مى گوید:
اِذا طَلَبَ النّاسُ عِلْمَ الْقُرآنِ
کانَتْ قُرَیشُ عَلَیهِ عَیالاً
وَاِنْ قِیلَ اَیْنَ بْنُ بِنْتِ النَّبِىِّ
نِلْتَ بِذاکَ فرُوعاً طِوالاً
نُجُومَ تُهَلِّلْ لِلْمُدْ لِجِینَ
جِبال تُورِثُ عِلْماً حِبالاً
یـعـنـى :((هـرگاه مردم به کسب دانش قرآن بپردازند، قریشیان جیره خوار (سفره علم ) امام باقر (علیه السلام ) هستند و اگر گفته شود پسر دختر پیامبر (صلّى اللّه علیه و آله و سلّم ) در کجاست ؟ با این جستجو به شاخه هاى بلند (علم و دین که وجود امام باقر (علیه السـلام ) سـرشـار از آن اسـت ) دست یافته اى ، شاخه هایى به بلنداى ستارگانى که نـوربـخـش  رونـدگـان شب هستند و به بلنداى کوههایى که دانش بسیار از آنها سرازیر گردد)).

 

ابلاغ سلام پیامبر (ص ) به امام باقر (ع )

امام باقر (علیه السلام ) به سال ۵۷ هجرى (سوم صفر یا آغاز ماه رجب ) در مدینه متولّد شد و به سال ۱۱۴ هجرى (هفتم ذیحجّه ) در سنّ ۵۷ سالگى در مدینه از دنیا رفت .
نـسـبـت او، هـم از نـاحـیـه پـدر و هـم از نـاحـیـه مـادر بـه هـاشـم (جـدّ دوّم رسـول خـدا( صـلّى اللّه عـلیـه و آله و سـلّم ) مى رسد و هم از دوطرف به امیرمؤ منان على (عـلیـه السلام ) مى رسد (زیرا مادرش ((اُمّ عبداللّه )) دختر امام حسن مجتبى (علیه السلام ) بود) پس او هم هاشمى است و هم علوى . قبر شریفش در بقیع (واقع در مدینه ) مى باشد.

امـام صـادق (عـلیـه السـلام ) مـى گـویـد: پـدرم فـرمـود: نزد جابر بن عبداللّه انصارى (صحابى بزرگ ) رفتم سلام کردم و او جواب سلام مرا داد و سپس گفت :((تو کیستى ؟)) (این در وقتى بود که جابر نابینا شده بود) گفتم :((محمّد بن علىّ بن حسین هستم )).
گفت : پسر جان ! نزدیک بیا، نزدیک او رفتم ، دستم را بوسید و سپس  خم شد که پایم را بـبـوسـد مـن کـنـار رفـتـم و نـگـذاشـتـم . سـپـس  گـفـت :((رسول خدا (صلّى اللّه علیه و آله و سلّم ) به تو سلام رساند)).
گفتم :((سلام و رحمت و برکات خدا بر رسول خدا (صلّى اللّه علیه و آله و سلّم ) باد، او چگونه به من سلام رساند؟!)).
جـابـر گـفت :((روزى به حضور رسول خدا (صلّى اللّه علیه و آله و سلّم ) رفتم ، به من فرمود: اى جابر! شاید تو زنده بمانى تا با مردى از فرزندان من ملاقات کنى که محمّد بن على نام دارد)).
((یـَهـِبُ اللّهُ لَهُ النُّورَ وَالْحـِکـْمَهَ فَاقْرَاءْهُ مِنِّى السَّلامُ؛ خداوند نور و حکمت به او ببخشد، سلام مرا به او ابلاغ کن )).

 

دلایل امامت امام باقر (ع )

۱ ـ در وصـیـّت امـیـرمـؤ مـنـان عـلى (عـلیـه السلام ) به فرزندانش ، نام امام باقر (علیه السلام ) آمده و به او سفارش شده است .
۲ ـ مـطـابـق روایـات (کـه یـک نـمـونـه آن در جـریـان جـابـر، ذکـر شـد) رسول خدا( صلّى اللّه علیه و آله و سلّم ) نام او راذکر کرده و به عنوان ((باقرالعلوم )) (شکافنده علوم ) یاد نموده است .
۳ ـ در ((حـدیـث لَوْح )) مـطـابـق نـقـل عـلمـاى شـیـعـه ، آمـده اسـت کـه جـبـرئیـل آن را از بـهـشـت بـه حـضـور رسـول خـدا (صـلّى اللّه عـلیه و آله و سلّم ) آورد و رسـول خـدا (صـلّى اللّه علیه و آله و سلّم ) آن را به فاطمه ـ سلامُ اللّه عَلَیْها ـ داد و در آن ((لَوْح )) نام همه دوازده امام (علیهم السلام ) نوشته شده است و در آن نام ((محمّد بن على )) (امام باقر) به عنوان امام بعد از پدرش ، خاطرنشان شده است .
۴ ـ نـیـز از عـلمـاى شیعه نقل شده است که خداوند ((نامه مهر شده ))اى که داراى دوازده مهر بـود، براى رسول خدا (صلّى اللّه علیه و آله و سلّم ) فرستاد و به پیامبر (صلّى اللّه عـلیـه و آله و سلّم ) فرمان داد که آن را به امیرمؤ منان على (علیه السلام ) بسپارد و به او دسـتـور دهـد کـه اولیـن مـهـر آن را بـشـکـنـد و طـبـق دسـتـورهـاى آن عـمـل کـنـد و هنگام مرگش آن را به فرزندنش حسن (علیه السلام ) بسپارد و به او دستور دهـد مـهـر دوّم را بـشـکـند و به دستورات آن عمل کند و هنگام مرگش آن را به برادرش حسین (عـلیـه السـلام ) بـدهـد و بـه او دسـتـور دهـد کـه مـهـر سوّم را بشکند و به دستورات آن عـمل نماید و هنگام مرگش آن را به پسرش علىّ بن حسین (علیهماالسلام ) بسپارد و به او دسـتـور دهـد کـه مـهـر چـهـارم را بـشـکـنـد و بـه دسـتـورات آن عـمـل نـمـایـد و هـنگام مرگش آن را به پسرش ((محمّد بن على )) امام باقر (علیه السلام ) بـسـپارد و به ترتیب مذکور به او دستور دهد که هنگام مرگش آن را به پسرش  بسپارد تا به آخرین امام برسد.
۵ ـ روایـات بـسـیـارى از امـیـرمـؤ مـنـان و امـام حسن و امام حسین و امام سجّاد (علیهم السلام ) نقل شده است که به امامت امام باقر (علیه السلام ) بعد از پدرش صراحت دارد.
۶ ـ و روایـات بـسـیـارى را سـایـر راویـان در فـضـایـل آن حـضـرت نـقـل کرده اند که ذکر آنها به طول مى انجامد و در این کتاب که بنایش بر اختصار است ، به همین مقدار مذکور که بیانگر معانى همان روایات است ، کفایت مى شود.

مـدّت امـامت امام باقر (علیه السلام ) و عهده دارى و خلافت آن حضرت بر شؤ ون مردم بعد از پدرش نوزده سال ادامه یافت .

 

گفتارى از بزرگان در شأن امام باقر (ع )

۱ ـ ((عـبـداللّه بـن عطاء مکّى )) مى گوید:((دانشمندان و بزرگان علم را ندیده ام که پیش هـیـچ کـس کـوچـکـتـر از آن جـلوه کنند که در نزد امام باقر (علیه السلام ) آنگونه جلوه مى کنند)).
و مـن خـودم ((حـکـم بـن عیینه )) را دیدم که با آن مقام ارجمندى که در نزد مردم داشت ، همانند کودکى که در مقابل معلمش بنشیند، در حضور امام باقر (علیه السلام ) مى نشست .
۲ ـ ((جـابـر بـن یـزید جُعْفى )) (که از اصحاب بزرگ امام باقر (علیه السلام ) بود) وقتى که مطلبى را از آن حضرت نقل مى کرد، تعبیرش چنین بود:
((حـَدَّثـَنـِى وَصـِىُّ الاَْوْصـِیـاءِ وَوارِثُ عـُلُومِ الاَْنـْبـِیـاءِ مـُحـَمَّدَ بـْنِ عـَلِىِّ بـْنِ الْحـُسـَیـْنِ عَلَیهِمُالسّلامُ)).
((وصىّ اوصیا و وارث دانشهاى پیامبران ، محمّد بن على بن حسین (علیهم السلام ) براى من حدیث کرد)).

 

فرزندان امام باقر (ع )

امام باقر (علیه السلام ) داراى هفت فرزند بود که عبارتند از:
۱ ـ ابوعبداللّه جعفر بن محمّد (امام صادق (علیه السلام ) ).
۲ ـ عبداللّه (مادر این دو ((اُمّ فروه )) دختر قاسم بن محمّد بن ابى بکر است ).
۳ ـ ابراهیم .
۴ ـ عبیداللّه (این دو در زمان کودکى از دنیا رفتند، مادرشان ((اُمّ حکیم )) دختر اسید بن مغیره ، ثَقَفى است ).
۵ و ۶ ـ على و زینب که مادرشان ، امّ ولد بود.
۷ ـ اُم سَلَمه . که مادرش ، امّ ولد بود.
و در بـاره هـیچیک از فرزندان امام باقر (علیه السلام ) کسى اعتقاد به امامت نداشته ، جز در مورد جعفر بن محمد (امام صادق (علیه السلام ) ).
ضـمـنـا بـایـد تـوجـّه داشـت کـه عـبـداللّه بـرادر امـام صـادق (عـلیـه السـلام ) بـه فضایل و نیکى شهرت داشت .

 

امام محمد باقر

منبع : سربازان اسلام

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *